Në Shqipëri, bashkitë (qeverisja vendore) ofrojnë një sërë shërbimesh direkte për komunitetin, me synim përmirësimin e cilësisë së jetës, mirëfunksionimin e territorit dhe mbështetjen sociale dhe ekonomike të qytetarëve. Ato funksionojnë si niveli i tretë i qeverisjes dhe kanë kompetenca të përcaktuara me ligj për realizimin e funksioneve lokale. (bashkiakurbin.gov.al)
Shërbimet kryesore që ofrojnë bashkitë në Shqipëri janë:
1. Shërbimet e Infrastrukturës dhe Mjedisit
- Furnizimi me ujë të pijshëm, trajtimi i ujërave të ndotura dhe menaxhimi i ujërave të shiut (kanalizime, përmbytje) (bashkiakurbin.gov.al)
- Mbledhja, largimi dhe trajtimi i mbetjeve të ngurta dhe shtëpiake (bashkiakurbin.gov.al)
- Ndërtimi, rehabilitimi dhe mirëmbajtja e rrugëve vendore, trotuareve, shesheve dhe ndriçimit publik (bashkiakurbin.gov.al)
- Parqet, lulishtet dhe hapësirat e gjelbra publike; dekor publik (bashkiakurbin.gov.al)
- Transporti publik vendor (në disa bashki) (bashkiakurbin.gov.al)
2. Shërbimet e Arsimimit dhe Kulturës
- Administrimi i arsimit parashkollor (kopshte, çerdhe) (bashkiakurbin.gov.al)
- Mirëmbajtja e ndërtesave arsimore parauniversitare (p.sh., shkolla) (bashkiakurbin.gov.al)
- Organizimi i aktiviteteve kulturore dhe komunitare në nivel lokal
3. Shëndetësia dhe Shërbimet Sociale
- Mirëmbajtja e ndërtesave shëndetësore të nivelit vendor dhe zhvillimi i programeve të shëndetit publik (bashkiakurbin.gov.al)
- Shërbimet sociale për qytetarët në nevojë, përfshirë mbështetje për grupet vulnerabël, fëmijë, persona me aftësi të kufizuara ose të moshuar (në bashkitë që i ofrojnë këto programe) (Instituti për Bashkitë e Shqiperisë)
4. Shërbime të Sigurisë dhe Rregullimit
- Policia Bashkiake – njësi lokale e zbatimit të rregullave administrative, mbrojtjes së pronës publike, kontrollit të ndotjes dhe sigurisë në evente komunitare (me kompetenca të kufizuara) (Wikipedia)
- Shërbimet zjarrfikëse dhe shpëtimi (në disa bashki është nën përgjegjësinë e njësisë vendore) (Shqiptarja)
5. Administrimi i Territorit dhe Urbanizimit
- Planifikimi dhe kontrolli i përdorimit të tokës, licencimi i ndërtimit dhe zhvillimi planifikues i territorit (bashkiakurbin.gov.al)
- Mirëmbajtja dhe zhvillimi i hapësirave urbane dhe fshatare
6. Shërbime të Tjera Lokale
- Administrimi i varrezave publike dhe shërbimi i varrimit (bashkiakurbin.gov.al)
- Mbështetja e bizneseve lokale dhe zhvillimit ekonomik vendor përmes programeve dhe stimujve lokalë
- Zhvillimi i projekteve lokale me financime publike apo bashkëpunime me donatorë, përfshirë investime në infrastrukturë dhe shërbime sociale (Decentralization Net)
Sfidat në ofrimin e shërbimeve:
Edhe pse ligji u jep kompetenca të shumta bashkive, në praktikë ka dallime në nivel vendi për shkak të burimeve të kufizuara, kapaciteteve administrative dhe nevojave lokale; për shembull, ofrimi i shërbimeve sociale në zonat rurale është ende i kufizuar dhe jo i njëtrajtshëm në të gjithë vendin. (Instituti për Bashkitë e Shqiperisë)
Në përmbledhje, bashkitë në Shqipëri janë përgjegjëse për shërbimet publike vendore që ndikojnë direkt në jetën e përditshme të qytetarëve – nga ujësjellësi dhe mbeturinat, tek arsimi parashkollor, shëndetësia, rregullimi urban dhe mbrojtja sociale. (bashkiakurbin.gov.al)
